Türkiye’de Kimyevi Gübrelerin Üretimi, Dış Ticareti, Kullanımı ve Destekleme Politikaları

Özet

Bu çalışmada, Türkiye'deki kimyasal gübrelerin üretimi, ticareti, kullanımı ve destekleme politikaları incelenmiştir. Kimyasal gübreler, bitki verimliliğini ve kalitesini artırmak için temel besin maddeleri sağlayan inorganik materyallerdir. 2022 yılında dünya genelinde toplam 207 milyon 175 bin 748 ton kimyasal gübre üretilmiş olup, Türkiye bu üretimin %0,83’ünü oluşturmaktadır. Gübre kullanımında azotlu ve fosforlu gübreler öne çıkmakta olup, yurtiçi üretimin talebi karşılayamaması nedeniyle Türkiye önemli bir ithalatçı konumundadır. Dış ticaret verilerine göre, Türkiye ihracatta oldukça geride kalırken, azotlu gübre ithalatında 6., fosforlu gübre ithalatında ise 14. sırada yer almaktadır. Kimyasal gübre kullanımında karşılaşılan en büyük zorluklar arasında çevresel etkiler, yanlış kullanım nedeniyle ekosistem bozulmaları ve toprak ile su kirliliği yer almaktadır. Bu sorunların önlenmesi için toprak analizi ve iyi yönetim uygulamalarının benimsenmesi gerekmektedir. Ayrıca, hükümet politikaları ve destek mekanizmaları, kimyasal gübrelerin sürdürülebilir kullanımını teşvik etmede kritik bir rol oynamaktadır. Çalışmada, Türkiye'deki gübre maliyetleri ile devlet destekleri arasındaki ilişki de incelenmiş ve bu desteklerin tarım işletmeleri üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Elde edilen bulgular, kimyasal gübrelerin tarımsal üretim ve verimlilik açısından önemini vurgularken, çiftçilerin bu gübre desteklerini yeterli düzeyde bulmadığını ve çevresel sürdürülebilirlik ile ekonomik verimlilik arasında bir dengenin kurulması gerektiğini ortaya koymaktadır.