İklim Değişikliği Senaryoları Altında Sinop İli’nde Akarsu Taşkın Alanlarının Değerlendirilmesi: Merkez, Gerze Ve Dikmen İlçeleri Örneği

Özet

Taşkın afeti akarsuyun yatağının dışına çıkıp çevrede bulunan yerleri sular altında bırakmasıyla gerçekleşen olaya denmektedir. Taşkınlar aşırı yağışların sonucunda ortaya çıkarlar. Akarsu yataklarının yerleşime açılarak taşkınların buraları etkilemesiyle can ve mal kayıpları oluşur, tarım arazileri sular altında kalır ve altyapı hasarları ortaya çıkar. Taşkınlardan korunmak için taşkına maruz kalabilecek olan insan ve mal varlıklarının niteliklerini bilmek ve maruziyet durumlarının ortaya konması önemlidir.

Çalışma kapsamında Sinop ilinin fazla nüfuslu ve turizm bakımından önde olan Merkez ve Gerze ilçeleri ve 2013 yılında sel felaketine maruz kalan Dikmen ilçelerinde iklim değişimi kapsamında gelişebilecek taşkın yayılım alanları tespit edilmiştir. Taşkın yayılımının belirlenmesinde iki boyutlu hidrodinamik modelleme yapabilen FastFlood yazılımı kullanılmıştır. İklim değişikliğinin gelecekte yağış miktarlarına yapacağı etki SSPs (Shared Socioeconomic Pathways) senaryoları kapsamında 5,10, 25 ve 50 yıllık tekrarlama sürelerine bağlı olarak belirlenmiş ve 2030, 2050 ve 2080 yılları için taşkın yayılım alanları ve taşkın su seviyesi yükseklikleri ortaya konmuştur.

Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre nüfusun yoğunlaştığı alanlarda artan taşkın debilerinin insanlara ve mal varlıklarına risk oluşturabileceği öngörülmektedir. Geliştirilen taşkın yayılım modelinin yerel yönetimler tarafından karar destek mekanizmalarında kullanılabileceği ve afetlerle mücadelede etkin rol oynayabileceği düşünülmektedir.