Türkiye’deki Üç Büyük Gölde Organik Kirliliğin Mekansal Değerlendirmesi: Manyas, Uluabat ve İznik Göllerinde BOİ ve KOİ Seviyelerinin Karşılaştırmalı Analizi

Özet

Bu çalışma; organik kirliliğin temel göstergeleri olan Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) ve Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) parametrelerini kullanarak Manyas, Uluabat ve İznik Göllerinin mekansal dağılımını ve karşılaştırmalı su kalitesi durumlarını incelemektedir. 2025 bahar döneminde toplanan su örnekleri analiz edilmiş; mekansal değişkenliği ve kirlilik modellerini ortaya koymak amacıyla CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) tabanlı haritalama yaklaşımları uygulanmıştır. Sonuçlar; Uluabat Gölü'nün genellikle düşük organik yük ile iyi bir su kalitesi sergilediğini, İznik Gölü'nün yerel etkilerle birlikte çoğunlukla orta düzeydeki koşulları yansıttığını, Manyas Gölü'nün ise çok daha yüksek BOİ ve KOİ değerleri sergileyerek daha güçlü bir organik kirlilik baskısı altında olduğunu göstermiştir. Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği'ne (veya Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'ne) göre; Manyas Gölü birçok istasyonda daha yüksek kirlilik sınıflarında yer alırken, diğer iki göl büyük ölçüde daha düşük kirlilik sınıflarında kalmıştır. Genel olarak bulgular, incelenen göller arasındaki antropojenik baskı farklarını açıkça ortaya koymakta; ekolojik ve ekonomik açıdan önemli olan bu tatlı su sistemlerini korumak için sürekli izleme ve etkin havza yönetiminin önemini vurgulamaktadır.