Porsuk Baraj Gölü’nde (Türkiye) Organik Kirlilik Göstergeleri Olarak BOİ ve KOİ’nin Zamansal ve Mekansal Dinamikleri

Özet

Bu çalışma, Porsuk Baraj Gölü’ndeki (Türkiye) organik kirliliğin birincil göstergeleri olan Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ) ve Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) parametrelerinin zamansal ve mekansal dağılımını değerlendirmektedir. İzleme çalışmaları, 2025 yılının kış ve bahar mevsimlerinde çok sayıda istasyonda gerçekleştirilmiştir. BOİ ve KOİ arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla veri setine Pearson Korelasyon İndeksi (PCI) uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, bahar mevsiminde her iki parametrede de önemli bir artış olduğunu ve en yüksek seviyelerin P1 istasyonunda kaydedildiğini ortaya koymuştur. Porsuk Çayı'nın giriş noktasında yer alan bu istasyon, Kütahya ilinden gelen yoğun evsel ve endüstriyel deşarjlara maruz kalmaktadır. BOİ ve KOİ arasındaki mükemmel korelasyon, bu kirliliğin başta kentsel ve tarımsal atık sular olmak üzere ortak bir kökene sahip olduğunu doğrulamaktadır. Buna karşılık, baraj çıkışına doğru su kalitesinde kademeli bir iyileşme gözlemlenmiştir; baraj kapaklarına yakın konumdaki P4 ve P5 istasyonları, rezervuarın doğal kendi kendini temizleme (self-purifikasyon) süreçleriyle uyumlu olarak, önemli ölçüde daha düşük organik yükler sergilemiştir. Sonuç olarak bu bulgular, organik kirliliğin antropojenik faaliyetlerden kaynaklandığını ve özellikle akarsu-göl etkileşim noktasında yoğunlaştığını vurgulamaktadır.