Karadeniz’de palamut (Sarda sarda Bloch, 1793) balığı ve avcılık yöntemlerinin karşılaştırılması Osman Samsun, Hakan Aksu
Kıyılar ve denizler
Özet
Özet
Karadeniz’de palamut balığı (Sarda sarda Bloch, 1793) avcılığına zaman, yer ve asgari avlanabilir boy olmak üzere farklı yasak ve sınırlamalar, ticari su ürünleri avcılığını düzenleyen 6/1 No lu tebliğde ve daha önceki tebliğlerde önemli bir yer almaktadır. Ancak bu balığın avcılığına ilişkin farklı görüş ve öneriler gündeme getirilmektedir. Palamut balığı avcılığında; palamut çaparası, palamut uzatma ağları, voli-difana ağları, palamut gırgırı kullanılmaktadır. Ayrıca, iki tekne ile çekilen kapısız orta su trolü ağları ile de palamut balığı avcılığı yapılmaktadır. Bu çalışmada 5 farklı yöntem ile avlanan palamut balığının stoklarının sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi ve rantabl bir avcılık sürecinin yasal zeminde en uygun kural ve sınırlamalar ile gerçekleştirilebilmesi için 5 farklı av aracının palamut balığı avcılığı üzerindeki etkileri araştırılmış ve kural-yasa koyucuların bilgisine sunulması gaye edinilmiştir. Araştırmada, 5 farklı av aracı ile yapılan palamut balığı avcılığının sahadaki avcılık uygulamalarına katılarak, avlanan palamut balığı miktarları ve av kompozisyonları ile yakalanan palamut balıklarının piyasa değerleri, yürürlükte olan yasak ve sınırlamalara olan uygunlukları ve ihlalleri esas veri olarak değerlendirilmiştir. Palamut avcılığında en basit yöntem olan çapari ile avcılık 15 Ağustos tarihinde serbest olmakta ve çok sayıdaki küçük balıkçı ve amatör balıkçılar tarafından, asgari avlanma boyu 25 cm olan boy sınırına daha gelmemiş 150-200 gr ağırlığındaki çok sayıda küçük palamutlar yoğun olarak avlanmaktadır. Bu balıkların yenilebilir et oranlarının da 500-1000 gr arasında olan palamutlara göre oldukça düşüktür. Son yıllarda orta su trolleri ile yapılan palamut avcılığında ise, ağların kanat ve omuz kısımlarının göz açıklıklarının 80 cm. ye kadar büyütülmesi sonucunda daha hızlı ağ çekimleri gerçekleştiğinden küçük boydaki palamutların ağdan çıkması mümkün olmaktadır. Bazı av sezonlarında palamut çaparası ve palamut gırgırları ile asgari yakalanabilir boy sınırının altında olan çok miktardaki palamut balıklarının avcılığı, bu balıkların stoklarının sürdürülebilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir. Yasal sınırlama ve kurallar, tüm av araçlarının özelliklerine ve palamut balığın göç ve büyüme özelliklerine göre yeniden düzenlenmelidir.
Keywords: Palamut balığı, Gırgır avcılığı, Akıntı ağları, Voli ağları, Palamut çaparası, Sürdürülebilir su ürünleri avcılığı
