Investigation of the Landscape Design of 80 Binde Devr-i Alem Park Using the Eye-Tracking Technique

Özet

Peyzaj tasarımı, insanların mekânsal algı ve estetik deneyimlerini doğrudan etkileyen doğal ve kültürel bileşenlerin bir bileşimidir. Göz izleme (eye-tracking) tekniği ise göz bebeği hareketlerini izleyerek kentsel ve görsel çevreye yönelik algıyı nitel ve nicel verilerle ortaya koyan yenilikçi bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı, Konya 80 Binde Devr-i Alem Parkı’nın peyzaj tasarımını göz izleme tekniği aracılığıyla kullanıcı algısı üzerinden incelemektir. Araştırma kapsamında, alandan elde edilen peyzaj görüntüleri, 30 gönüllü katılımcıya gösterilmiştir. Çalışmada ilgi alanları (AOI); bitkisel öğeler, yapısal öğeler ve su öğeleri olmak üzere üç ana kategoride tanımlanmıştır. Tanımlanan bu ilgi alanlarına yönelik olarak ısı haritaları (heat maps) ile birlikte toplam sabitlenme süresi (total fixation duration) ve sabitlenme sayısı (fixation count) metrikleri elde edilmiştir. Göz izleme metriklerinden elde edilen nicel veriler, Tekrarlı Ölçümler ANOVA (Repeated Measures ANOVA) testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, her iki göz izleme metriği açısından peyzaj öğeleri (bitkisel, yapısal, su) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur (p < 0.05). Katılımcıların park içerisinde yer alan yapısal öğelere ve su öğelerine, bitkisel öğelere kıyasla daha fazla ve daha uzun süreli sabitlendikleri tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, tematik park tasarımlarında görsel odak noktalarının yönetimi ve peyzaj bileşenlerinin dengeli dağılımı açısından tasarımcılara önemli veriler sunmaktadır.