Kadmiyum Klorürün Akdeniz Midyesi (Mytilus galloprovincialis) Üzerindeki Letal Konsantrasyon (LC50) Değerinin Belirlenmesi

Özet

Sucul ekosistemlerde endüstriyel ve evsel kökenli ağır metal kirliliği, gıda zinciri üzerinden insan sağlığını tehdit eden kritik bir çevresel problemdir. Bu çalışmada, yetiştiricilik ortamından (Sinop Üniversitesi bünyesinde kurulan Midye ve İstiridye yetiştiriciliği tesisi) sağlanan Akdeniz midyelerinde (Mytilus galloprovincialis) kadmiyum klorürün akut toksisite düzeyleri ve erken evre ekotoksikolojik yanıtlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Filtrasyon yapılmış deniz suyunda yürütülen 96 saatlik statik biyo-deneyler boyunca, ortalama su sıcaklığı 17,78±0,03 °C, pH ise 7,93±0,05 olarak sabit tutulmuştur. Deneyde kullanılan midye örneklerinin ortalama boyu 40,48±0,82 mm, eni ise 20,58±0,42 mm olarak ölçülmüştür. Üç tekerrürlü tasarlanan denemelerde organizmalar; kontrol grubunun yanı sıra 0,5, 1, 5, 10 ve 15 ppm kadmiyum konsantrasyonlarına maruz bırakılmıştır. Toksisite maruziyetinin ilk 24 saatinde, özellikle 10 ppm ve üzerindeki yüksek dozlarda valf kapatma, hareketsizlik ve feçes üretiminde artış gibi belirgin fizyolojik stres ve kaçınma davranışları kaydedilmiştir. İzlem periyodu sonundaki mortalite verilerine göre yapılan Probit analizi sonucunda, M. galloprovincialis için 96 saatlik medyan ölümcül konsantrasyon (LC₅₀) değeri 3,03326 ppm olarak hesaplanmış ve türün kadmiyum akut maruziyetine karşı yüksek bir tolerans eşiğine sahip olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sayısal bulgular, bölgedeki bivalvia yetiştiriciliğinde gıda güvenliği risk analizi ve izleme programları için erken uyarı kriteri sağlama niteliğindedir. Bu ön çalışma, gelecekte daha düşük konsantrasyonlarda tasarlanacak subletal kronik denemeler ve kadmiyumun biyoindikatör türler üzerindeki hücresel düzeydeki toksik etki mekanizmalarının aydınlatılması için temel bir veri seti sunmaktadır.