Türkiye’de 2025 Yılında Yaşanan Ekstrem Soğuk Hava Dalgasının Ardından Kırşehir İli Kaman İlçesinde Ceviz Bahçelerinde Meydana Gelen Don Hasarının Değerlendirilmesi

Özet

Bu çalışma, Kırşehir ilinin yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi olan ve 39°21′ kuzey enlemi ile 33°43′ doğu boylamı arasında yer alan Kaman’da gerçekleştirilmiştir. Bölge ekonomisinde stratejik bir öneme sahip olan ceviz yetiştiriciliği, geç ilkbahar donlarından olumsuz yönde etkilenmektedir. İlkbahar döneminde meydana gelen don olayları; ceviz ağaçlarının erkek ve dişi çiçeklerinin yanı sıra genç sürgünlerine de zarar vererek ciddi verim kayıplarına yol açmaktadır. Bu araştırmada, 2025 yılı ilkbaharında Kaman ilçesindeki ceviz bahçelerinde yaşanan şiddetli don olayının etkileri incelenmiştir. Farklı yaş gruplarındaki ceviz ağaçlarının erkek çiçek, dişi çiçek ve uç tomurcuklarında meydana gelen don hasarını belirlemek amacıyla detaylı saha gözlemleri ve bahçe incelemeleri yürütülmüştür. Ayrıca, örnekleme yapılan alanların rakım, eğim ve bakı (yön) özellikleri Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, don hasarının özellikle çiçeklenme döneminde yoğunlaştığını ve topografik özelliklere bağlı olarak bahçeler arasında belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle yaklaşık 980 m rakımda yer alan G40 kodlu bahçede, don olayı sonrasında yeniden sürgün gelişimi ve sınırlı düzeyde meyve oluşumu tespit edilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen bulguların, bölgedeki ceviz yetiştiriciliğinde don riski yönetiminin geliştirilmesine ve doğru bahçe yeri seçimi kriterlerine katkı sağlaması öngörülmektedir.