A Comprehensive Assessment of Fertilization Strategies for Managing Pectobacterium and Dickeya Infections and Their Impacts on Plant Health and Productivity in Tomato

Özet

Yumuşak çürüklük hastalığına neden olan Pectobacterium caratovorum subsp. caratovorum ve Dickeya solani etmenleri, yüksek tahripkar potansiyelleri, geniş konukçu dizileri ve hasat öncesinden depolama aşamasına kadar devam eden ekonomik kayıpları nedeniyle dünya sebze üretiminde en kritik bakteriyel patojenler arasında yer almaktadır. Bu bakterilerin iklim değişikliğiyle ilişkili yüksek sıcaklık ve aşırı nem koşullarında daha agresif salgınlar oluşturabilmesi, yalnızca verim ve kalite kayıplarını değil, aynı zamanda gıda güvenliği, üretim sürdürülebilirliği açısından domateslerde stratejik bir tehdit oluşturmaktadır. Yürütülen çalışmada, farklı besinsel içeriklere sahip 6 ticari gübrenin (2 adet organomineral, 1 mineral, 1 mikroelement, 1 organik ve 1 biyostimülant içerikli)  yumuşak çürüklük hastalıklarına karşı etkileri değerlendirilmiş, bu amaçla hastalık etmeni inokule edilmiş domates bitkilerinin yüzde hastalık şiddeti ve bazı verim parametrelerine etkileri belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; Pectobacterium ve Dickeya enfekteli bitkilerdeki yüzde hastalık şiddetleri kontrol bitkilerde sırasıyla %80,92 ve %84,27 iken en başarılı bulunan bir organomineral içerikli gübre uygulamasında yüzde hastalık şiddetleri sırasıyla %32,13 ve %34,29 olarak belirlenmiştir. Gerek yüzde hastalık şiddetleri gerekse bitki verim parametreleri dikkate alındığında yine en başarılı gübrenin etkinliği %40-60 arasında değişmiştir. Diğer tüm gübre uygulamalarında kontrollere kıyasla istatistiki olarak (p≤0,05)  önemli düzeyde başarılı sonuçlar elde edilmiştir.  Domates yetiştiriciliğinde farklı gübre türlerinin hastalık şiddeti ve verim parametreleri üzerindeki etkilerinin ortaya konulması, yalnızca daha yüksek ve kaliteli üretim hedeflerine hizmet etmekle kalmayıp; bitki sağlığını güçlendiren, kimyasal girdilere bağımlılığı azaltan, toprak ekosisteminin biyolojik işlevselliğini koruyan ve sera gazı emisyonlarını düşürerek iklim değişikliğine uyumu destekleyen sürdürülebilir tarım stratejilerinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacak, böylece insan sağlığı, çevresel güvenlik ve gelecek nesiller için dirençli tarımsal üretim sistemlerinin oluşturulmasına bilimsel bir temel sunacaktır.